HER ŞEYE PROTEİN EKLEYİNCE DAHA MI SAĞLIKLI OLDUK?

Market raflarıyla aranız nasıl bilmiyorum ama ben son zamanlarda bir yarışın ortasındayız gibi hissediyorum. Yoğurt proteinli, süt proteinli, bar proteinli… Kahve bile bu yarışa katılmış. Yakında su içerken “Bunun proteini kaç gram?” diye sorarsak şaşırmayacağım…

Paketlerin üzerinde kocaman rakamlar var: 15 gram, 20 gram, 25 gram! Sanki alışveriş yapmıyoruz da günlük protein puanımızı tamamlamaya çalışıyoruz.

Peki bu ilgi tamamen yersiz mi? Elbette hayır. Ama bir ürünün üzerine “yüksek proteinli” yazılması, sağlıklı beslenmeyle ilgili bütün soruları yanıtlıyor mu? Böyle sorduğumda biraz durup konuşmamız gerektiğini söyleyeceğimi artık biliyor olmalısınız.

Protein kıymetli, peki ne kadarına ihtiyacımız var?

Öncelikle şunu belirteyim; protein yalnızca spor salonuna gidenlerin meselesi değil. Kaslarımızın, dokularımızın, enzimlerimizin ve bağışıklık sistemimizin çalışmasında görev aldığı için hepimizin meselesi.

Ancak “yeterli” kelimesinin altını çizelim. Çünkü ihtiyaç; yaşa, vücut ağırlığına, fiziksel aktiviteye ve sağlık durumuna göre değişiyor. Arkadaşınızın beslenme programındaki protein miktarı, sizin de ulaşmanız gereken bir başarı puanı değil. Beslenmede çan eğrisi yok neyse ki.

Paketin ön yüzü vaat eder, arka yüzü ayrıntıyı anlatır

Bir ürün protein içerirken aynı zamanda yüksek miktarda şeker, doymuş yağ veya enerji de içerebilir. Bu nedenle yalnızca protein miktarına bakarak karar vermek, bir kitabı kapağındaki tek cümleyle değerlendirmeye benziyor.

Üstelik paketin üzerinde yazan miktarın neye ait olduğuna da bakmak gerekiyor. Bir porsiyona mı, 100 grama mı, paketin tamamına mı?

Burada proteinli ürünleri kötülemiyorum. Kötületmem! (Tamam sakiniz) Gün içinde öğün hazırlamaya fırsat bulamayan biri için yüksek proteinli bir yoğurt pratik olabilir. İhtiyacını besinlerle karşılamakta zorlanan biri için uygun bir destek işe yarayabilir. Ancak “proteinli” ifadesi, bir ürünü düşünmeden sepete atmak için yeterli gerekçe değil.

Bir de şu soru var: Aynı ihtiyacı daha ulaşılabilir bir besinle karşılayabilir miyim?

Yumurta, et, tavuk, balık, kuru baklagiller, yoğurt ve süt uzun zamandır hayatımızda. Üzerlerinde dikkat çekici sloganlar yok diye mi onları değersiz sanıyoruz?

Nohudun reklam bütçesi yok diye daha mı değersiz?

Bazen sağlıklı beslenmek için mutlaka özel üretilmiş, pahalı ürünler almamız gerektiğini düşünüyoruz. Oysa soframızdaki pek çok sıradan besin, ihtiyacımızı karşılamaya katkı sağlıyor.

Örneğin kuru baklagiller proteinle birlikte lif de getiriyor. Beslenmede çeşitliliği korumak vitamin, mineral ve diğer besin ögelerinin yeterli alınma olasılığını artırıyor. Sadece ben söylemiyorum; Dünya Sağlık Örgütü’nün beslenme önerilerinin temelinde de bahsettiğim “çeşitlilik” yer alıyor.

Protein hesabını özenle yaparken sebzeyi, meyveyi, tam tahılı ve baklagili sofradan uzaklaştırıyorsak, rakamları tutturup dengeyi kaçırmış olabiliriz.

Kaslar yalnızca mutfakta yapılmıyor

Protein konuşurken hareketi de hatırlamak gerekiyor. Protein tüketimini artırmak, kasları kendiliğinden güçlendiren bir işlem değil. Kasların çalışmaya da ihtiyacı var. Özellikle kilo kaybı sürecinde kasları korumayı konuşuyorsak, yeterli beslenmeyle birlikte uygun direnç egzersizlerini de düşünmeliyiz.

Yani alışveriş sepetine proteinli ürün eklemek kolay; günlük hayatta kaslara iş vermek de en az onun kadar dikkati hak ediyor.

Sonuçta mesele proteinden korkmak ya da her öğünde protein peşinde koşmak değil. Kendi ihtiyacımızı bilmek, besinin bütününe bakmak ve sürdürebileceğimiz bir düzen kurmak.

Sağlıklı beslenmenin ölçüsü, paketin üzerindeki en büyük rakam değil; soframızda kurabildiğimiz dengedir.

Uzm. Dyt. Çiğdem İLÇİ AKKOR