Sabah alarmı çalıyor, forma aranıyor, servis saati yaklaşıyor, bir yandan “çantanı aldın mı?” telaşı yaşanıyor. Bu koşturmacada bazen en önemli sorulardan biri arada kaynıyor:
“Bu çocuk bugün ne yiyecek?”
Haftalardır kendi beslenmemizden bahsediyoruz. Hazır okullar açılmışken okul çağı çocuklarında beslenmenin etkilerine değinelim ve gözden kaçabilen durumları hatırlayalım istedim.
Sevgili anne ve babalar… (Merak etmeyin ulusa sesleniş konuşması yapmayacağım…) Çocuğunuz okulda başarılı olsun diye elinizden geleni yapıyorsunuz eminim ama bir diyetisyen gözüyle diyebilirim ki; okul başarısı sadece çalışma masasında gelmiyor.
Dikkat, konsantrasyon, enerji, öğrenme ve hatta çocuğun gün içindeki ruh hali bile uyku, hareket ve beslenmeyle yakından ilişkili (Görüyorsunuz ki beslenme her yerde).
Gelin şimdi bunu desteklemek için neler yapabileceğinizi konuşalım…
Kahvaltı yaptı mı? Güzel. Ama ne yedi?
Sabah bir poğaça, börek veya kek, yanında meyve suyu… Teknik olarak kahvaltı yapıldı mı? Yapıldı. Peki dengeli mi? Hayır.
Hamur işleri, meyve suları ve paketli gıdalar kan şekerinde dalgalanmalar yaratır ve çocuğun uykulu ve dalgın hissetmesine, konsantrasyon problemi yaşamasına neden olur.
Bu nedenle kahvaltıda mümkün olduğunca protein, lif ve süt ürünlerini bir araya getirmek gerekiyor.
“Nasıl olacak bunların hepsi?”
Hemen rahatlatayım: Burada amaç instagram anneleri gibi saatlerce uğraşılmış kusursuz bir kahvaltı tabağı hazırlamak değil (Derin bir nefes alın ve devam edin). Yumurta veya peynir, tam tahıllı ekmek, süt ya da yoğurt, yanında meyve gibi seçenekler gayet dengeli bir başlangıç sağlar. Çocuğun ilk iki derste “Bedenim burada ama beynim hala evden çıkamadı” moduna girmesini engeller.
Beslenme çantası süs değil, gerçekten yesin diye…
Beslenme çantasında da bazen çok yaratıcı olalım derken işi gereksiz yere zorlaştırıyoruz. Aslında yine kahvaltıya benzer bir örüntü yakalamak yeterli olacaktır:
Peynirli bir sandviç, ayran ve meyve gayet iyi bir seçenek. Öğün aralarını kısaltmak adına atıştırsın diye meyve ve kuruyemiş, yoğurt ve meyve gibi kombinasyonları da eksik etmemek faydalı olacaktır.
Önemli olan şu: Çocuğun gerçekten yiyeceği, taşınabilir ve dengeli bir şey koymak.
Çünkü dünyanın en sağlıklı beslenme çantasının eve hiç açılmadan geri dönmesinin çocuğa hiçbir faydası yok.
“Ders çalışmıyor” demeden önce bir bakın
Çocuk dalgın, yorgun, isteksiz, sürekli esniyor…
İlk refleks bazen “Biraz daha dikkatini versen!” oluyor. Ama her dalgınlık tembellik değil.
Uyku süresi yeterli mi? Sabah bir şey yiyor mu? Öğün araları çok mu uzun? Gün içinde yeterli su içiyor mu? Demir eksikliği gibi bir durum olabilir mi?
Özellikle demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi; halsizlik, yorgunluk ve dikkat sorunlarıyla birlikte görülebilir. Yani bazen çözüm daha çok ders çalıştırmak değil, önce altta yatan nedeni anlamaktır.
Zekâyı artıran mucize yiyecek yok!
“Hocam ceviz yedirsem zekâsı artar mı?” Keşke bu kadar kolay olsaydı.
Ceviz çok güzel bir besin, balık güzel, yumurta da öyle. Ama tek başına hiçbiri çocuğun akademik performansına sihirli değnek değdirmiyor.
Asıl mesele yetişkinlerde olduğu gibi genel tablo. Sebze, meyve, tam tahıllar, süt ürünleri veya uygun alternatifleri, yumurta, balık, et ve kuru baklagiller gibi farklı besin gruplarını genel beslenmede çeşitlendirmek çok daha büyük etki yaratıyor.
Su şişesi çantanın üvey evladı olmasın…
Kalem kutusu var, defter var, hatta yedek toka var… Ama su yok.
Çocuklar okulda ders, oyun ve teneffüs arasında su içmeyi gerçekten unutabiliyor. Bu yüzden su şişesini çantaya koymak ve su içmeyi günlük alışkanlığa dönüştürmesi için destek olmak da sizlere düşüyor.
Çünkü hafif susuzluk bile çocuğun kendini daha yorgun ve dikkatsiz hissetmesine sebep olabiliyor.
Sonbahar geldi, takviye sezonu açıldı!
Okulların açılmasıyla birlikte bir başka klasik başlık da gündeme geliyor:
“Bağışıklık için ne verelim?” Vitaminler, şuruplar, takviyeler…
Ama temel hâlâ aynı: yeterli beslenme, düzenli uyku, hareket ve genel sağlık takibi.
Eksikliği görülen vitamin ve minerallerin takviyesinin yapılması oldukça önemli. Ama sırf mevsim değişti diye her çocuğun ekstra bir şeye ihtiyacı varmış gibi davranmak doğru değil.
Başarı sadece çalışma masasında gelmiyor!
İyi beslenme tek başına yüksek not garantisi vermez. Keşke bir tabakla matematik notunu yükseltebilseydik.
Ama düzenli beslenen, yeterli uyuyan, hareket eden ve gün içinde enerjisini daha dengeli sürdürebilen bir çocuğun öğrenmeye daha hazır olması da hiç şaşırtıcı değil.
Bu yüzden yeni eğitim döneminde yalnızca “kaç saat ders çalıştı?” sorusunu değil, şunları da soralım: “İyi uyudu mu? Kahvaltı yaptı mı? Su içti mi? Gün içinde dengeli beslendi mi?
Çünkü bazen okul başarısının yolu çalışma masasından önce yemek masasından geçiyor.
Uzm. Dyt. Çiğdem İlçi Akkor
Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir