“Kilo veremiyorum çünkü metabolizmam çok yavaş.”
Hayır değil. Düzelteyim: Muhtemelen değil.
Çoğunlukla ya kendi kendimize öyle olduğunu varsayıyoruz ya da bir vücut analiz cihazına çıkıyoruz. Verilerde bir sayı: "Metabolizma Hızı". Harika, işte suçlu bulundu!
Bu söyleyeceklerim hayal kırıklığı yaşatacak (Dost acı söyler…) ama gerçek şu: O cihazlar metabolizma hızınızı ölçmüyor; boyunuzu, kilonuzu, yaşınızı ve cinsiyetinizi kullanarak matematiksel bir tahminde bulunuyor. Yani biraz hesap makinesi, biraz da falcı gibi...
Peki metabolizma hızı gerçekten ölçülemiyor mu?
Ölçülebiliyor. İndirekt kalorimetre adı verilen bir cihazla. Kulağa biraz enteresan gelse de aslında yaptığı şey oldukça basit: Dinlenme durumundaki solunum sırasında oksijen tüketimi ve karbondioksit üretimini analiz ediyor. Böylece dinlenme anında ne kadar enerji harcadığınız belirleniyor. İşte metabolizma hızını değerlendirmede bilimsel olarak kabul edilen yöntem bu (Aman ha sakın gidip indirekt kalorimetre almaya çalışmayın. Çünkü pek de ihtiyacınız yok. Anlatayım…)
Diyelim ki metabolizma hızınız gerçekten düşük çıktı. Ne değişecek?
Çoğu kişi bunu duyduğu anda dosyayı kapatıyor: “Tamam, benim kaderim bu.” Hatta içinden bir ses “Oh be, suç bende değil, metabolizmamda.” diye fısıldıyor. Üzgünüm ama bugün metabolizmayı sanık sandalyesinden indiriyoruz.
Metabolizma hızını gerçekten düşürebilen bazı durumlar elbette var: Hipotiroidi, ciddi kas kaybı, uzun süre çok düşük kalorili diyetler, bazı hastalıklar ve kullanılan bazı ilaçlar bunlardan birkaçı.
Bu durumlar olsa bile kilo vermemiz tamamen duracak diyemeyiz. Bunun dışında kalan sağlıklı bireylerin de sorunu zaten metabolizmanın “bozuk” olması değil.
Gelelim asıl meseleye…
Gün içinde fark etmeden alınan ekstra kaloriler, düzensiz beslenme alışkanlıkları, masa başında geçen uzun saatler, azalan günlük hareket, yetersiz uyku... Tanıdık geliyor mu?
Metabolizma hızını günah keçisi ilan etmenize izin vermeyeceğimi söylemiştim…
Kısacası, kilo veremediğinizde ilk sanık metabolizmanız olmasın. Çünkü yanlış sanığı mahkûm ederseniz, gerçek suçlu elini kolunu sallayarak dolaşmaya devam eder…
