"Hukuk; insanın en temel içgüdüsü olan güvenin tapusudur; o tapu cebinizdeyken önce ruhunuz, sonra şehriniz huzur bulur; maddi ve manevi refah ise ancak bu sağlam zeminin üzerine ekilen bereketli tohumlardır."
Bir hukukçu olarak; fakat mesleğimi kayırmaktan uzak bir eminlikte söylüyorum bunu..
Zira hukuk; iki insanın göz göze gelip *"Sözüne itimat ediyorum"* dediği anda, sıfır kilometre bir sokakta başlar.
Bugün gelin, o pırıltılı modernlik makyajını biraz silelim, geride kalan çıplaklığa bir bakalım:
İskandinav bir bebek, annesinin karnından trafik kurallarına uyarak ve "imtiyazsız kaynak dağılımı" bilinciyle doğmuyor değil mi? Onu o dürüst, kurallara uyan bireye *dönüştüren* şey genetiği değil; tıkır tıkır çalışan bir hukuk sistemi ve caydırıcı yaptırımlar.
*Peki bizde durum ne?*
Bizde sistem öyle bir noktada ki; *mağdur adalete güvenmiyor, suçlu adaletsizliğe sırtını dayayıp keyif çayını yudumluyor.* Aradaki bu devasa makas açıldıkça, toplumun huzur motoru da su kaynatıyor.
1. *Güven: Mağaradan Rezidansa Evrilen Paranoya*
İnsanlık tarihi boyunca barınmadan da, kalorifer peteğinden de önce gelen tek bir duygu vardı: *Güven.*
Mağarada uyurken arkadaşının nöbet tutacağına inanmayan insan, sabahı zaten göremezdi. Bugün mağaralar akıllı rezidanslara dönüştü ama o vahşi hayatta kalma içgüdümüz gram değişmedi.
Modern dünya bize “Kimseye güvenme, herkes potansiyel dolandırıcıdır” mesajını öyle bir enjekte etti ki, artık en yakınımıza bile “Acaba bana neden iyi davrandı, altından ne çıkacak?” gözüyle bakıyoruz.
Ancak güven zedelendiğinde, hukuk sıkıcı bir bürokratik evrak yığınına, adalet ise parasını bastıranın izleyebildiği "premium" bir dijital platform aboneliğine dönüşüyor.
2.*Liyakat: "Dayı" Faktörünün Altında Kalan Alın Teri*
Modernlik dediğimiz o cafcaflı sahnede liyakat maalesef kuliste unutulmuş gibi. Bir işi en iyi yapanın değil, en iyi "pazarlayanın" veya telefon rehberinde en güçlü "dayı" kaydı olanın başköşeye oturduğu bir sistemde, adalet duygusu ağır yaralar alır.
*Eskiden ustalık onurdu; şimdi ise "referans mektubu"*
Albert Einstein’ın o meşhur uyarısını hatırlayalım:
"Herkes dâhidir. Ama siz kalkıp bir balığı ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız, tüm hayatı boyunca aptal olduğuna inanarak yaşar."
İşte bizim sistem de tam olarak balığı ağaca tırmandırmaya çalışan liyakatsiz yöneticilerle dolu. Ehil olmayanlar dümene geçtiğinde, pusulanın neyi gösterdiğinin bir önemi kalmaz. Gemi ilk kayalıkta karaya oturur; olan yine en alttaki "güven dolu" gariban yolculara olur.
3. *Absürtlük Sarmalı: Mağdurun ve Suçlunun Dansı*
Sabahın köründe kalkıp, alın teriyle çalışan dürüst birinin; kestirmeden giden, liyakatsiz birinin köşeyi dönmesini izlemesi kadar büyük bir absürtlük olabilir mi?
Adliye koridorlarında koşturan, dosya yığınları arasında boğulan gerçek bir hukukçunun gözlerine bakın. Orada sadece kanun maddelerini değil; toplumun kırılan "güven" kemiğini çaresizce alçıya almaya çalışan yorgun bir operatör görürsünüz.
*Hukuk; sadece suçluyu cezalandırmak değildir. Haklıyı evine huzurla, başı dik gönderebilmektir.*
Bir toplumda liyakat çökmüşse, akıllı telefonlarınızın hangi model olduğu ya da en lüks kafelerde oturmanız hiçbir şeyi kurtarmaz. Gerçek modernlik, bir haksızlık karşısında arkandaki sistemin sana *"Korkma, haklısın ve ben buradayım"* diyeceğinden yüzde yüz emin olmandır.
*Sonuç: Pusulayı Yeniden Ayarlamak*
Adalet, gece yönümüzü bulduğumuz kutup yıldızı gibidir. Biz göremesek de, kirlenmiş şehir ışıklarından yerini şaşırsak da o hep oradadır. Ancak ona ulaşmak için önce liyakat köprüsünü geçmeli, güven azığımızı tazelemeliyiz.
Aksi takdirde, bu modern panayırda sadece gürültü koparır, bir arpa boyu bile yol gidemeyiz. Unutmayın; *hukukun bittiği yerde anlamsızlık başlar* ve o koca boşluğu hiçbir şey dolduramaz.
Bugün cidden kendimize şu soruyu soralım: Gerçekten modern bir hukuk toplumu muyuz, yoksa sadece çok iyi mi giyiniyoruz?
Güven duygusunu ve liyakati yeniden rayına oturtmak için ilk olarak hangi kurumdan veya alışkanlıktan temizliğe başlamalıyız? Herkes kendi kapısının önünden başlasa , çok mu klişe yoksa çok mu etkili bir ivme mesela?
Yorum yaz
Yorumları göster0 yorum
Yorumu bildir