BU NUMARA ÖNEMLİ: 8962034
Bir geminin adı değişebilir. Sahibi değişebilir. Bayrağı değişebilir. Ama bir numarası değişmez: IMO numarası. Geminin bir nevi kimlik numarası.
30 Ağustos’ta Girne’den Taşucu’na hareket ettikten sonra su alarak alabora olan FILO JET’in IMO numarası 8962034.
Bu numaranın ve geminin geçmişinin peşine düşünce karşıma bir isim çıktı: IRIS JET.
2000 yılında Fransa’da üretilmiş. 2003’te yine Taşucu–Girne hattında çalışmış. Ve tam burada… 10 Mart 2009 tarihli bir Fransız mahkeme kararında IRIS JET isimli gemiyle ilgili dikkat çekici bir olay anlatılıyor:
Karara göre gemi, 26 Ekim 2003’te Taşucu Limanı’nda yanaşırken pruvasını rıhtıma çarpıyor. Hasar başlangıçta ciddi görülmüyor ve seferlere devam ediyor.
Günler sonra ise ciddi su sızıntıları ortaya çıkıyor ve seferleri durduruluyor. Peki… Bu IRIS JET, daha sonra FILO JET adını alan aynı gemi olabilir mi? Kesin olarak söylemiyorum. Ama ihtimal insanın aklına geliyor.
Sonraki yıllarda gemi haczediliyor, icradan satılıyor, el değiştiriyor. 2021’de uluslararası satış ilanında ise “completely renewed”, yani “tamamen yenilendi” ifadesi kullanılıyor. Sonra IRIS JET gidiyor, FILO JET geliyor.
Ve 30 Ağustos 2026…
Gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat: 267 insan. Bugünkü kazaya ilişkin bazı yolcu anlatımlarında FILO JET’in YİNE baş tarafından su almaya başladığı ileri sürülüyor. FILO JET alabora oluyor ve batıyor. Tesadüf olabilir.
2003’teki olayla bugünkü kaza arasında bağlantı olduğunu bilmiyoruz.
Ama insan sormadan edemiyor. Eğer aynı gemiyse, 2003’teki hasar nasıl onarıldı? Sonraki yıllarda hangi tadilatlardan geçti? Bütün bu geçmiş, geminin son teknik denetimlerinde, yani sörveylerinde dikkate alındı mı? Aynı gemi değilse; Son denetimlerde ne görüldü? 2021’de satış ilanında kullanılan “completely renewed” — “tamamen yenilendi” ifadesi neleri kapsıyordu?
Gemi Mühendisleri Odası’nın kazanın ardından özellikle geminin gövde yapısının, su geçirmez bütünlüğünün, bakım ve sörvey geçmişinin ve son denetim kayıtlarının incelenmesini istemesi bu nedenle önemli.
ÇÜNKÜ BİZ YOLCUYUZ.
Bir geminin gövdesini inceleyemeyiz. Bir uçağın motorunu kontrol edemeyiz. Bir otobüsün frenlerini test edemeyiz. Birilerinin bunları bizim adımıza yaptığını düşünürüz.
GÜVENİRİZ.
30 Ağustos’ta da 259 yolcu ve 8 mürettebat, 267 insan bir gemiye bindi. Ben bugün kimseyi suçlamıyorum. Sadece soruyorum:
O 267 insanın güvendiği sistem görevini yaptı mı?
Yaptıysa bilelim.
Yapmadıysa onu da bilelim.
Çünkü mesele yalnızca bir geminin neden battığı değil. Yarın yeniden güvenebilmek.
Geminin adı değişebilir. Sahibi değişebilir. Bayrağı değişebilir.
IMO numarası değişmez.
Keşke bazı şeyler de değişmese.
Mesela güvenimiz.
(Bu satırları yazarken kazada 8 kişinin hayatını kaybettiği, ulaşılamayan yolcular için arama-kurtarma çalışmalarının ise devam ettiği açıklanıyordu.
Hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı diliyorum.
Kurtarılan yolculara ve mürettebata geçmiş olsun dileklerimi iletiyor; henüz ulaşılamayanların da sağ salim bulunmasını yürekten diliyorum.
Çünkü bütün bu soruların, belgelerin ve rakamların arasında unutmamamız gereken bir şey var:
O gemide rakamlar değil, insanlar vardı.)
MADAM KULİS
KAYNAKÇA
Fransa Yargıtayı (Cour de cassation) – 10 Mart 2009, 07-19.447 Légifrance – 07-19.447 sayılı kararın tam metni International Maritime Organization (IMO) – Ship Identification Number Scheme Cumhuriyet Gazetesi Arşivi – 12 Mart 2008, IRIS JET icra satış ilanı Global Fishing Watch – IRIS JET / FILO JET gemi kaydı Shippax Database – FILO JET gemi kaydı HaberDenizde – “Hacizden faciaya; Filo Jet’in 26 yılı” 7Deniz – Gemi Mühendisleri Odası FİLO JET kazası açıklaması Patronlar Dünyası – FİLO JET kazası ve su girişi haberi