Doç.Dr.Berna BALCI İZGİ

Doç.Dr.Berna BALCI İZGİ

Enflasyon Rakamları Yüksek Geldi

Bugün (3 Mayıs 2021) itibarı ile Nisan ayı enflasyon rakamları açıklandı.  Tüketici fiyatları endeksi (Tüfe)  Nisan ayında yıllık % 17,14 iken  üretici fiyatları endeksi (üfe) % 35,17 olarak  açıklandı. Görülen o ki üretici fiyatlarının  tüketici fiyatlarının  iki katı olduğu görülüyor. Bu da enflasyonun bir arz enflasyonu yani maliyet artışından kaynaklanan bir enflasyon olduğunu gösteriyor.

Buna “fenomen” diyebilir miyiz,  bu durum bir süredir Türkiye’de alışılan bir süreç haline geldi. Üretici fiyatlarındaki aşırı yükselişe bağlı olarak tanzim satışlar gibi uygulamaların geçmişte yapıldığını ancak piyasaya müdahale anlamında çok da olumlu bir etkisinin olmadığı görülmüştü.  Bu yıl geçmiş yıldan kalan stoklar üreticide mevcut olmasına rağmen patates ve soğanda fiyat çok yükseldi. Buna neden olarak taze patatesteki fiyat artışı gösteriliyor ancak bundan daha önemlisi planlamanın olmayışıdır.  Taze sebzedeki fiyat yükselişi pandemi nedeniyle restoranların  ve Pazar yerlerinin kapalı olması ile ilişkilendirilebilir. Çünkü bu durum, üretici açısından sorun oluşturuyor.  Ancak  arz kıtlığı olmamasına rağmen fiyatların yükselmesi istenen bir durum değildir.

Örümcek ağı teoremi adı altında Mikroiktisat derslerinde anlattığımız teoreme göre bir üründe üretim  miktarının  bir önceki yıl piyasada oluşan fiyata bağlı olarak oluştuğunu biliyoruz. Patates ve soğan üretiminde bir kıtlık olmadığına göre fiyattaki yükselişi nasıl açıklamak gerekir. Bu  çelişkili durum, tüketici talebinin fiyat esnekliğinin düşük olması ile açıklanabilir. Zira satın alım gücünün azaldığı bir gerçek. Tüketici açısından bir başka daha önemli sorun, pazarda  hal fiyatları, market ve hipermarket  fiyatları arasındaki farkın yüksek olmasıdır. Özellikle ithal ve turfanda ürünlerde oldukça yüksek olan bu makasın azalması fahiş fiyatların kontrol edilmesini sağlayacaktır.

6 Mayıs’ta Merkez Bankası’nın politika faizini sabit tutması bekleniyor. Zira şu anki faizler yeterince yüksek. Bu ortamda faizi düşürmek de fiyat istikrarı açısından yanlış bir politika olacaktır. Sadece faiz değişikliği ile ekonomiyi düzeltmek imkansızdır. Piyasa faizi ile politika faizi arasındaki ayrışmanın artması istenmeyen bir durum olacaktır. Enflasyon düşürülmesi gereken en önemli parametredir.

Yorum yap

Not: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan Gaziantep Hakimiyet Gazetesi ve hakimiyetgazetesi.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
Sosyal Medyada Bizi Takip Edin